Η Ελλάδα και το Συμβούλιο της Ευρώπης

Η Ελλάδα έγινε μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης 9 Αυγούστου 1949, τρεις μόλις μήνες μετά την ίδρυσή του (5 Μαϊου 1949). Εκτοτε, συμμετέχει ενεργά, υπεύθυνα και με όραμα στις διεργασίες του Συμβουλίου, σε όλα τα επίπεδα, από την Επιτροπή Υπουργών έως την Κοινοβουλευτική Συνέλευση και από το Κογκρέσο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών έως την πληθώρα Επιτροπών ειδικότερου αντικειμένου.

Η χώρα μας διατηρεί αναβαθμισμένες σχέσεις με το Συμβούλιο της Ευρώπης και, από πλευράς Οργανισμού, την επισκέφθηκαν οι επικεφαλής όλων των θεσμικών οργάνων του, ο πρώην Γενικός Γραμματέας Thorbjørn Jagland, οι Πρόεδροι της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης, του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών και ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Τη χώρα μας έχει επισκεφθεί και η νέα Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κα Dunja Mijatovic (27-30 Οκτωβρίου 2019). Στο πλαίσιο της παραμονής της στην Ελλάδα, η Επίτροπος επισκέφθηκε τη Λέσβο, Σάμο, Κόρινθο, ενώ συναντήθηκε με τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοίδη και τον Αναπληρωτή Υπουργό αρμόδιο για το μεταναστευτικό Γεώργιο Κουμουτσάκο, καθώς και με τον Αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη.

Εν όψει της ανάληψης της προεδρίας της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης από τη χώρα μας, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης επισκέφθηκε την έδρα του Συμβουλίου της Ευρώπης στο Στρασβούργο στις 9 Μαρτίου 2020, όπου συναντήθηκε με τη νέα Γενική Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης Marija Pejcinovic-Buric, την Γενική Διευθύντρια για τη Δημοκρατία Snezana Samardzic-Markovic και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Αλέξανδρο-Λίνο Σισιλιάνο.

Η Ελλάδα έχει ενεργό παρουσία στα θεσμικά όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης

Η Ελληνική Αντιπροσωπεία στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση, με επικεφαλής την Βουλευτή κα Ντόρα Μπακογιάννη, αποτελείται από επτά τακτικά και επτά αναπληρωματικά μέλη.

Στο Κογκρέσο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών μετέχουν επτά Έλληνες εκπρόσωποι και ισάριθμοι αναπληρωματικοί, με επικεφαλής τον Δήμαρχο Μυκόνου κ. Κ. Κουκά.

Ο Έλληνας Δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κ. Λίνος-Αλέξανδρος Σισιλιάνος, Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, εξελέγη Πρόεδρος του Δικαστηρίου την 1η Απριλίου 2019 και ανέλαβε καθήκοντα στις 5 Μαΐου 2019, με θητεία που λήγει στις 17.5.2020. Στις 18.5.2020, αναλαμβάνει καθήκοντα ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος Robert Spano (Ισλανδία).

Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου (Επιτροπή Βενετίας), ανεξάρτητο όργανο του ΣτΕ, τη χώρα μας εκπροσωπεί ο Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, κ. Ν. Αλιβιζάτος.

Την 1η Απριλίου 2019, η κα Μαρία-Αδριανή Κωστοπούλου εξελέγη μέλος της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence – GREVIO).

Tον Δεκέμβριο 2019, η Επίκουρη Καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου Παντείου Πανεπιστημίου κα Μαρία-Ντανιέλα Μαρούδα, μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (European Commission against Racism and Intolerance – ECRI) από τον Σεπτέμβριο 2015 εξελέγη Πρόεδρος της Επιτροπής αυτής με διετή θητεία, διαδεχόμενη τον Ομότιμο Καθηγητή Ευρωπαϊκών και Διεθνών Θεσμών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο κ. Στυλιανό Περράκη, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδος στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

Ιδιαίτερη σημασία, επίσης, έχει η συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ενώ εποικοδομητική συνεργασία υπάρχει και με τις επιμέρους Επιτροπές του Συμβουλίου της Ευρώπης: ECRI (Επιτροπή κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας), CPT (Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων) και GRECO (Επιτροπή κατά της Διαφθοράς). Εκπρόσωποι των Επιτροπών αυτών επισκέπτονται τη χώρα μας, στο πλαίσιο της εντολής τους να παρακολουθούν την τήρηση από τα κράτη μέλη των υποχρεώσεων και δεσμεύσεών τους που απορρέουν από το σχετικό συμβατικό και άλλο κεκτημένο του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Το 2019, με τη συμπλήρωση 25 ετών από τη σύσταση της ECRI, στη Διάσκεψη που διοργανώθηκε στο Παρίσι επί Γαλλικής Προεδρίας (Μάιος – Νοέμβριος 2019), η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από τον Υπουργό Δικαιοσύνης, ο οποίος έκανε και σχετική παρέμβαση.

Στις 26 Φεβρουαρίου 2019, η Ελλάδα κύρωσε νομοθετικά το 16ο Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα των Ανωτάτων Δικαστηρίων των συμβαλλομένων μερών της να υποβάλουν αίτημα γνωμοδότησης προς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το Πρωτόκολλο τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγούστου του ιδίου έτους.

Επίσης, στις 6 Σεπτεμβρίου 2019, η Ελλάδα υπέγραψε το Τροποποιητικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των ατόμων από την αυτόματη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.