130ή Σύνοδος Υπουργών Εξωτερικών του Συμβουλίου της Ευρώπης: η Διακήρυξη των Αθηνών και το Παρατηρητήριο της Ιστορίας, οι δύο παρακαταθήκες της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης (04.11.2020)

Στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, η 130ή Σύνοδος Υπουργών Εξωτερικών του Οργανισμού, οι εργασίες της οποίας ξεκίνησαν με τον  χαιρετισμό του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και την ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών και Προέδρου της Επιτροπής Υπουργών, Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη.

Η Παρέμβαση του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ευχαρίστησε και συνεχάρη τον κ. Βαρβιτσιώτη για την επιτυχημένη Ελληνική Προεδρία, που για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, λόγω των περιορισμών της πανδημίας, διεξήχθη ψηφιακά (e-Chairmanship).

Αυτή η «Ηλεκτρονική Προεδρία» μπορεί να έχει επιβληθεί από τις περιστάσεις, αλλά έχει ήδη αποδειχθεί ότι είναι μια χρήσιμη εμπειρία, ένα πολύτιμο εργαλείο για τις χώρες που θα διαδεχθούν την Ελλάδα στην Προεδρία του Συμβουλίου. Έχουμε βρει έναν νέο τρόπο να συνεργαζόμαστε. Και, σε συνδυασμό με τη Διακήρυξη της Αθήνας και το Παρατηρητήριο για τη Διδασκαλία της Ιστορίας στην Ευρώπη, αποτελεί θετική και απτή συμβολή στο συνεχιζόμενο έργο του Συμβουλίου” τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

Αναφερόμενος στη Διακήρυξη των Αθηνών, ο Πρωθυπουργός επισήμανε ότι ενισχύει σήμερα το κείμενο της Συνθήκης της Ρώμης. “Τότε, ο στόχος ήταν η εδραίωση της Δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Τώρα είναι η ανάγκη αντιμετώπισης νέων, παγκόσμιων προκλήσεων. Προκλήσεων που δυστυχώς επιταχύνονται και συγκρούονται με απρόβλεπτες συνέπειες. Πιστεύω όμως ότι 70 χρόνια μετά, είμαστε σε ισχυρότερη θέση για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του σήμερα και του αύριο”.

Ο Χαιρετισμός του Προέδρου της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης και Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη

«Τα πρόσφατα γεγονότα στη Γαλλία και τη Βιέννη που προσπαθούν να μας κάνουν να λυγίσουμε και να μας κάνουν να νιώσουμε φόβο απέναντι στην τρομοκρατία, δεν θα μας απομακρύνουν από τις αξίες μας», ανέφερε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, στον εισαγωγικό του χαιρετισμό σχολιάζοντας τις τρομοκρατικές ενέργειες στη Βιέννη και στο Παρίσι. Συνέχισε προσθέτοντας ότι «είναι σημαντικό να στείλουμε ένα μήνυμα ότι είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε τις θεμελιώδεις αξίες μας μπροστά σε οποιοδήποτε εμπόδιο συμπεριλαμβανομένης της τρομοκρατίας», υπογράμμισε.

Κατά τον χαιρετισμό του, επίσης, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών επισήμανε πως από την αρχή της, η Ελληνική Προεδρία έθεσε ως βασική της προτεραιότητα την προστασία της δημόσιας υγείας κατά την περίοδο της πανδημίας. Παράλληλα, ανέφερε, πως η ελληνική Προεδρία συνέπεσε χρονικά με το lockdown που συνέβη σε όλη την Ευρώπη, το πρώτο και το δεύτερο κύμα το κορωνοϊού. «Αντί να πραγματοποιήσουμε όλες τις εκδηλώσεις που είχαμε προγραμματίσει με φυσική παρουσία, στραφήκαμε σε ηλεκτρονικά μέσα, ώστε η ελληνική να είναι η πρώτη ψηφιακή προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης», τόνισε.

Επίσης, προχώρησε σε μια αποτίμηση του εξαμήνου της ελληνικής προεδρίας σε αριθμούς, και επισήμανε πως «κατά την διάρκεια της Προεδρίας προσπαθήσαμε να ενώσουμε τα θεσμικά μας όργανα προκειμένου να διαμορφώσουμε έναν διάλογο που είναι σημαντικός, προκειμένου να έχουμε κοινή φωνή». «Προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε μια πολύ φιλόδοξη ατζέντα προκειμένου να προσεγγίσουμε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες που ενδιαφέρονται να ακολουθήσουν τον οργανισμό. Στέλνουμε το μήνυμα ότι οι αξίες μας δεν θα δεσμευτούν από τον ιό ή οποιοδήποτε άλλο γεγονός», επισήμανε. Στη συνέχεια, ο κ. Βαρβιτσιώτης αναφέρθηκε στην ίδρυση του Παρατηρητηρίου Διδασκαλίας της Ιστορίας, μιας γαλλικής πρωτοβουλίας την οποία η Ελλάδα αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή της προεδρίας της. Σ’αυτό το πλαίσιο, ο κ. Βαρβιτσιώτης έδωσε τα εύσημα στην πρώην υφυπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας, Αμελί ντε Μοντσαλέν, για τη σημαντική προσφορά της στην δημιουργία του Παρατηρητηρίου. Κλείνοντας την εισαγωγή του, ο κ. Βαρβιτσιώτης αναφέρθηκε στο κείμενο Διακήρυξης της ελληνικής Προεδρίας σχετικά με την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου σε καιρό πανδημίας, τη «Διακήρυξη των Αθηνών». «Στην ελληνική προεδρία εργαστήκαμε για την προετοιμασία και την ανάπτυξη ενός ισχυρού πολιτικού κειμένου, το οποίο να ανανεώνει την δέσμευσή μας στις θεμελιώδεις αρχές του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπως περιγράφονται από τη Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η “Διακήρυξη των Αθηνών” είναι η απάντησή μας στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, ήδη, από την αρχή της πανδημίας, όσον αφορά στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του Κράτους Δικαίου και της Δημοκρατίας σε περίοδο έκτακτης ανάγκης», σημείωσε καταλήγοντας.

Η Σύνοδος της Αθήνας πραγματοποιήθηκε με τη φυσική παρουσία των θεσμών του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Γ.Γ του Οργανισμού, Marija Pejcinovic Buric, του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Robert Spano, του Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου, Rik Daems και της Επιτρόπου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Dunja Mijatovic.

Να επισημανθούν η παρέμβαση του Προέδρου της ΚΣΣΕ Rik Daems, ο οποίος  επαίνεσε την ελληνική Προεδρία για την ηγεσία της σε δύσκολες στιγμές και χαιρέτισε ιδιαίτερα τον τριμερή διάλογο μεταξύ της Συνέλευσης, της ΓΓ και της Επιτροπής Υπουργών.

Ο Πρόεδρος της ΚΣΣΕ χαιρέτισε τη Διακήρυξη των Αθηνών ως πολιτική απάντηση στην πολύ δύσκολη κατάσταση που περιβάλλει τον Covid-19, καθώς επισημαίνονται «οι κόκκινες γραμμές που δεν πρέπει να ξεπεράσουμε όταν πρόκειται για την προάσπιση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου». Πρόσθεσε ότι όλα τα μέτρα πρέπει να ελέγχονται συνεχώς από τα Κοινοβούλια. «Βλέπουμε μερικές φορές απόπειρες κατάχρησης της κατάστασης. Αλλά, ενώ η ζωή θα είναι διαφορετική όταν τελειώσει η κρίση, είναι σημαντικό οι αξίες και οι θεμελιώδεις ελευθερίες που μοιραζόμαστε να παραμείνουν οι ίδιες», ανέφερε.

Αναφερόμενος στην πιθανή διστακτικότητα που προκάλεσε η Διακήρυξη των Αθηνών σε ορισμένα κμ, «ίσως σχετικά με την αναφορά στις Συμβάσεις Lanzarote και Κων/πολης», τόνισε ότι «η βία κατά των γυναικών είναι απαράδεκτη» και «οποιοσδήποτε άντρας χτυπά μια γυναίκα είναι δειλός”.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της ΚΣΣΕ, ο Covid-19 φώτισε μια νέα γενιά δικαιωμάτων – τη σύνδεση μεταξύ περιβάλλοντος και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την τεχνητή νοημοσύνη και το δικαίωμα γνώσης της αλήθειας, και η Συνέλευση παρέχει στη Σύμβαση ένα ισχυρό πολιτικό δίκτυο που θα να συνεχίσει να αντέχει σε αθέμιτες επιθέσεις εναντίον του Δικαστηρίου και θα συνεχίσει να υποβάλλει εποικοδομητικές και καινοτόμες προτάσεις, συμπεριλαμβανομένων τρόπων αντιμετώπισης αυτών των νέων προκλήσεων.

Εξέφρασε την ελπίδα ότι στο εγγύς μέλλον «θα μπορούμε να εργαστούμε όλοι μαζί σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα, διότι το ΣτΕ είναι ένας Οργανισμός που θέτει πρότυπα σε πολυμερές επίπεδο. «Δεν μιμούμαστε, αλλά είμαστε πρότυπο για άλλους», κατέληξε.

Κοινές Δηλώσεις Βαρβιτσιώτη – Buric

Μετά το πέρας της Συνόδου , ο Αναπληρωτής Υπουργός και η Γενική Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης Marija Pejcinovic Buric, προχώρησαν σε κοινές δηλώσεις, κατά τις οποίες η κ. Buric απέδωσε τα εύσημα στον κ. Βαρβιτσιώτη για την άρτια διεξαγωγή της Ελληνικής Προεδρίας.

Στις δηλώσεις του, ο κ. Βαρβιτσιώτης τόνισε ότι η Ελληνική Προεδρία, για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις των καιρών, κατέφυγε σε νέους τρόπους επικοινωνίας. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «για πρώτη φορά στην ιστορία του Συμβουλίου της Ευρώπης έχουμε μία Ψηφιακή Προεδρία, η οποία κατάφερε μέχρι τώρα να κάνει πάνω από 100 περίπου ψηφιακές εκδηλώσεις, οι οποίες κάλυψαν περίπου 70 ώρες συνολικής διάρκειας υλικού και κατέληξε να υιοθετηθούν πολύ σημαντικά συμπεράσματα».

Σχετικά με τη Διακήρυξη των Αθηνών, ο Αναπληρωτής Υπουργός επισήμανε ότι, αν και η στενόμυαλη προσέγγιση ορισμένων κρατών ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα των γυναικών δε μας οδήγησε στην απόλυτη ομοφωνία, εντούτοις σε καμία περίπτωση δεν απομειώνεται η σημασία της. «Η Διακήρυξη των Αθηνών υποστηρίζεται από τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών -μελών και αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι οργανωμένες δημοκρατικά κοινωνίες θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους πανδημίες. Με μέτρα αναλογικά, που θα πρέπει να βρίσκονται κάτω υπό διαρκή επανεξέταση και θα έχουν δημοκρατική νομιμοποίηση», πρόσθεσε..

Αντίστοιχα, για το Παρατηρητήριο για την Μελέτη της Ιστορίας, ο κ. Βαρβιτσιώτης έκανε λόγο για έναν ανεξάρτητο οργανισμό, που πλέον θα επιβλέπει ή θα συνδράμει τα κράτη- μέλη που θέλουν να παραπέμψουν τα θέματα για την διδασκαλία της ιστορίας στα σχολεία τους, όχι για να αλλοιώσουν τη φύση της ιστορίας. «Γιατί – όπως είπε – η ιστορική γνώση μας βοηθά πάντοτε να αισθανόμαστε πιο ισχυροί και για το παρελθόν και για το μέλλον, αλλά και να βγάλουμε τα στοιχεία που μπορούν να δημιουργούν εντάσεις στο μέλλον».

Τέλος, ο κ. Βαρβιτσιώτης, αφού αναφέρθηκε στα διλήμματα που αντιμετωπίζει μια σύγχρονη δημοκρατική κυβέρνηση και ένας σύγχρονος δημοκράτης κυβερνήτης σε καιρό πανδημίας, όπως τα παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης νωρίτερα, προανήγγειλε τη γιορτή για τα 70 χρόνια της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που ακολούθησε το απόγευμα στη Βουλή, όπου συμμετείχε ως κεντρική ομιλήτρια η Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Η παρέμβαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη

Η ομιλία του Προέδρου της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης και Αναπληρωτή Υπουργών Εξωτερικών, Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη

Η διαδικτυακή παρέμβαση του Προέδρου του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών, Anders Knappe

Δηλώσεις Βαρβιτσιώτη – Buric

Η παρέμβαση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Robert Spano

Το κείμενο σε pdf

Η διακήρυξη των Αθηνών

Η διακήρυξη των Αθηνών σε pdf

Από το Twitter

Photo Gallery